Ο Χάινριχ φον Κλάιστ και η «Σπασμένη στάμνα»

Ο Χάινριχ φον Κλάιστ (Heinrich von Kleist), ήταν Γερμανός ρομαντικός ποιητής (1777 - 1811), ένας από τους μεγάλους δραματουργούς του 19ου αιώνα. Σύγχρονος του Γκαίτε και του Σίλλερ, ο νεαρός Κλάιστ έγραψε πλήθος θεατρικών, πεζών και ποιητικών συγγραμμάτων κατά τη διάρκεια της έντονης μα σύντομης ζωής του. Αφήνοντας πίσω του πάνω από 40 ακέραια έργα, καθιερώθηκε ως ένας από τους σημαντικότερους γερμανόφωνους συγγραφείς που απέδωσε μοναδικά θέματα και χαρακτήρες αντιμέτωπα με οριακές ψυχικές καταστάσεις. Αυτοκτόνησε σε ηλικία 34 ετών, αφού πρώτα έκαψε υπολλείματά τους, καθώς και την αυτοβιογραφία του. Έργα του, εκτός από τη «Σπασμένη στάμνα» είναι «Η οικογένεια Σροφενστάιν», 1803 «Ο Αμφιτρύων», 1808 «Η Πενθεσίλεια» (1808), κ.ά.              Η «Σπασμένη στάμνα» («Der zerbrochne Krug») είναι ένα από τα πιο γνωστά θεατρικά του Κλάιστ. Μια δίκη, που έχει για αντικείμενο τη σπασμένη στάμνα του τίτλου, γίνεται αφορμή για μια ολοζώντανη τοιχογραφία μιας κοινωνίας που βρίσκει τις αναλογίες της σε κάθε εποχή, αφού ξεδιπλώνει θέματα που αφορούν στις σχέσεις εξουσίας και πολιτών, που συχνά είναι σχέσεις αδηφάγου αρπακτικού με το θήραμά του. Η αυθαιρεσία, η σήψη και η διαφθορά δεν είχαν ούτε έχουν όρια και εποχές. Το διεισδυτικό μάτι του Κλάιστ διαπιστώνει, επισημαίνει και διακωμωδεί τα γεγονότα με ένα ιδιαίτερα οξυδερκή λόγο. Ως κεντρικός δραματουργικός άξονας του έργου, η σπασμένη στάμνα έχει διπλή λειτουργία. Ταυτόχρονα ενώνει αλλά και διασπείρει την πλοκή αναδεικνύοντας τον βασικό δραματουργικό στόχο του Κλάιστ, ότι τα φαινόμενα απατούν. Όταν ο Κλάιστ, βαθιά κοινωνικός συγγραφέας, έγραφε τη «Σπασμένη στάμνα» (1808) αδιάφορο αν τοποθετεί τη δράση της στην Ολλανδική επαρχία του 1700, είχε στο νου του την εικόνα της αποσυνθεμένης πρωσικής κοινωνίας. Το ιστορικό υπόβαθρο, για τον Κλάιστ, δεν έχει κατ’ ουσία καμία σημασία, απλώς πυροδοτεί τη φαντασία, προσδίδει στο θέμα επικαιρότητα και το καθιστά σύγχρονο. Μια καθαρή ματιά πάνω στις σκοτεινές και μυστικές πλευρές της ζωής.